Dienend leiderschap

 
Benedictijner monnik Anselm GrünIn het kader van het LDI-traject van de kerk ben ik begonnen aan het boek ‘bezielend leidinggeven’ van Anselm Grün. In het boek stond een hoofdstuk over dienen wat mij hielp mijzelf weer wat beter te begrijpen.

Voor diegene die Grün niet kennen. Anselm Grün is een Duitse Benedictijner Monnik. Hij is kellenaar en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor 20 bedrijven en 300 werknemers. Daarnaast heeft hij een keur aan spirituele boeken geschreven. Het boek ‘bezielend leidinggeven’ gaat over de mens achter de leider. In het boek gaat Grün terug naar de 1500 jaar oude principes van Benedictus. Volgens Benedictus is een leidinggevende iemand die het leven dient en mensen bezielt. Voorwaarden voor echt leiderschap zijn volgens hem: zelfkennis, mensenkennis, creativiteit en fantasie.Op pagina 54 staat het hoofdstuk met als titel: het leven dienen. Even een quote: ‘De woorden van Benedictus over ‘leidinggeven is dienen’ zijn gebaseerd op de uitspraak van Jezus bij het laatste avondmaal. Het antwoord van Jezus op het geruzie van de discipelen over de vraag wie van hen de belangrijkste is, luidt: ‘Koningen heersen over hun volk en machtigen laten zich weldoeners noemen. Zo mag het bij jullie niet zijn, de grootste van jullie moet de kleinste willen zijn en een leider moet zich als dienaar gedragen’.

Soms is het gevoel dat je een onderdeel bent van een traject waarin je leiderschapskwaliteiten worden ontwikkeld een lekker gevoel. Het is niet zozeer dat ik ervan naast mijn schoenen ga lopen, maar het is wel iets wat mij voedt in mijn eigenwaarde. Gisteren hadden wij weer een bijeenkomst van het LDI. Wij stonden ook nog even stil bij het feit dat leider zijn ook betekent dat de problemen van een ander ook jouw problemen worden. Toen ik las over het dienend leiderschap zoals Benedictus dat beschrijft, stelde ik mijzelf de vraag: wil ik dienen. Het antwoord wat ik mijzelf gaf was nee, ik wil leiden (ambitie). Wat ik zo mooi vind van wat Grün in het boek beschrijft is dat je ruimte moet laten voor je ambities en verlangens. Het gaat zelfs zo ver dat Grün zegt dat een dienende leider zijn diepste drijfveren voor zichzelf inzichtelijk heeft. Een dienend leider kiest er echter voor zijn eigen verlangens en ambities ondergeschikt te maken.        

Nu moet ik eerlijk zeggen dat er één ding is waar ik vooral slecht mee omga. Veranderingen zijn niet aan mij besteedt. Mijn manier van omgaan met verandering is heel veel aandacht voor mijzelf opeisen. Mijzelf in het middelpunt zetten. Op mijn werk gaat er veel veranderen. Vandaag merkte ik weer dat ik in dezelfde valkuil trapte. Mijn goede voornemen voor de komende periode op mijn werk is te dienen. Een positieve bijdrage leveren aan verandering en zo ruimte te laten voor de organisatie en mijn collega’s en op die manier te leren dienen/leiden.

Vrijzinnig of orthodox

Mijn eerste kennismaking met gospel, tenminste die gospel die ik dacht langer dan 30 seconden te kunnen verdragen, was met de Australische gospelband Hillsong. Nu heb ik de afgelopen weken een vergelijkbare openbaring: overal op het web wordt gediscussieerd over het christelijk geloof! Zo volg ik een discussie over ‘de twijfel’. Boele Ytsma, Relirel, Sonneveld en anderen publiceren over de rol van twijfel in het christelijk geloof.

Vrijzinnig
Ik ben diep van binnen nog steeds dat gereformeerde jongetje. In het stuk van Sonneveld schrijft hij over Ytsma als een vrijzinnige. Als ik dat woord alleen al lees, dan denk ik…oei das fout. Tegenwoordig ben ik een Nazarener, maar aan het woord vrijzinnig kleeft voor mij nog steeds iets negatiefs. Vrijzinnig geloven stond voor mij altijd voor een halve keuze, niet radicaal ja kunnen zeggen tegen God. Ik herinner mij nog goed de vader van een jongen bij mij uit de kerk. Voor mij was hij het voorbeeld van iemand die vrijzinnig was. Hij had (zoals ik het mij herinner) een heel eigen beeld van wie God was en voor hem in zijn leven van alledag betekende. Ik kan mij een gesprek in de kroeg herinneren. Het was inmiddels al een aantal jaar later en ik zag hem nooit meer in de kerk. Wij hadden het o.a. over geloven. Ik kan mij het gesprek niet meer woord voor woord herinneren, maar wat ik mij wel herinner is dat wij het niet altijd eens waren. Toch vond ik het een mooi gesprek. Ik proefde zijn verlangen er samen met God uit te komen. Hem als het ware tot de finish achterop zijn rug met zich mee te blijven dragen. Ondanks zijn eigen vragen en pijn hield hij vast aan zijn geloof.

Als ik aan die man terugdenk, dan is één ding mij meteen duidelijk. Een discussie over twijfel gaat verder dan theologische bespiegelingen en dogma’s. Het gaat over mensen en hun behoefte er samen met God uit te komen. Hem niet kwijt te raken in het leven van alledag. Los van de inhoud is het natuurlijk geweldig dat mannen als Ytsma, Sonneveld, maar ook Hendrikse hun mond open doen. Dat zij vrijzinnig of orthodox hun mening verkondigen en mij (en anderen) zo inspireren. Hopelijk slagen wij er dan allemaal in ons geloof vast te blijven houden.

… of is dit allemaal wel erg vrijzinnig. Los daarvan… Ik ben benieuwd @boeleytsma melde vandaag op Twitter dat hij volgende week reageert op het artikel van Sonneveld in het ND. Word vervolgd dus…

God is ambitieus

ambitionMijn voornemen was om te stoppen met God menselijke eigenschappen aan te meten, maar bepaalde dingen kan ik niet onder stoelen of banken steken. Zo ben ik er van overtuigd dat God ambitie heeft.

Er wordt wel een gezegd dat wij, omdat wij voortkomen uit God, dezelfde eigenschappen hebben als Hij. Ambitie als een onderdeel van ons mens zijn. Ik voel een verantwoordelijkheid het beste uit mijzelf te halen. Ambitie die vooral op mijzelf gericht is. De laatste tijd vraag ik mij wel eens af hoe die ambitie in verhouding staat tot mijn geloof. De basis van het Christelijk geloof ligt in de vrijheid om te kiezen. Ik ben ervan overtuigd dat ik geen marionet ben, maar ik geloof ook dat God een plan met mij heeft. Vraag is dus of er ondanks/dankzij mijn ambitie voldoende ruimte is voor dat plan. Online vond ik het een en ander over dit onderwerp. Het gaat dan vaak om het begrip ‘gezonde ambitie’. Een ambitie waarbij je beseft dat ook die honger voorkomt uit het verlangen te doen wat God van je vraagt. Het perspectief wordt dan: Jezus heeft zijn leven gegeven om deze wereld te redden. Waarom nemen wij genoegen met minder?

Nog genoeg om over na te denken. Word vast vervolgd.

PS: sneller dan verwacht, kwam een mooi stuk tegen van de Paul (broer van de schrijver Henry) Nouwen. Titel: tussen ambitie en God. Mooi van die online cadeautjes.

In de woestijn

desertDe afgelopen vier weken had ik vakantie. De vakantiebestemming was Zuid-Limburg, maar behalve daar ben ik deze vakantie ook op bezoek geweest in de woestijn.

Niet in Egypte, Turkije of een andere exotische bestemming, maar in het leven van alledag. Ik moet eerst even het een en ander uitleggen, anders begrijp je het misschien niet. Vandaag werd er in de kerk van Nazareners in Amersfoort gepreekt over het onderwerp ‘de woestijn’. Onder andere een geestelijke toestand van twijfel over de fundamenten van je geloof. Als dat de geestelijke woestijn is dan ben ik daar de afgelopen periode geweest. Ik heb veel getwijfeld over wat ik dacht te geloven, maar vandaag komt de boel weer een beetje in perspectief te staan.

Niet alleen door de preek, maar ook door een artikel van Boele P. Ytsma Sinds een aantal maanden volg ik Boele via zijn Twitter. Hij is pastor en schrijft boeken en weblogs (zoekendgeloven.nl). Ik las een door Boele getwittert artikel op relirel dat doorlinkte naar een artikel van Boele wat hij schreef als voorbereiding op een debat met Klaas Hendrikse (de atheïstische dominee) tijdens Flevo. De boodschap was net als de preek van vanmorgen dat twijfel (de woestijn) een noodzaak is voor groei en het besef dat God meer is dan wij ons kunnen beseffen.

Soms merk ik dat ik weer teveel probeer te geloven in een God die voor mij te verklaren is. De teddybeer, de wraakzuchtige God uit het oude testament. Emoties die ik begrijp, gebeurtenissen die ik kan rijmen met wat ik om mij heen zie gebeuren. Ik verlies het perspectief en de ratio komt centraal te staan. Mijn twijfel (woestijn) komt voort uit mijn arrogantie dat ik het moet begrijpen om het te kunnen geloven. Terwijl als ik terug kijk op mijn leven het juist de verwondering is (zo mooi beschreven door de filosoof Kierkegaard) die ervoor zorgde dat ik echt begon te geloven in God. Niet om een antwoord te geven op de vraag waarom ik leefde, maar uit een diep ontzag en de zekerheid dat er zoveel meer is dan alleen datgene wat ik met mijn zintuigen kan bevatten.

En als de woestijn mij, zoals nu, helpt dat weer even te beseffen dan moet ik er misschien nog in blijven…

Oncomfortabel

TribesIn het boek: ‘Tribes, we need you to leed us.’ Las ik op pagina 47 het volgende over leiderschap:

Leiderschap is schaars omdat weinig mensen bereidt zijn het oncomfortabele te ondergaan wat het leiden nu eenmaal met zich meebrengt. Deze schaarsheid maakt leiders waardevol. Als iedereen altijd probeert te leiden, gebeurt er weinig. Het oncomfortabele van leiderschap zorgt ervoor dat leiders invloed kunnen uitoefenen en zorgt ervoor dat het de moeite waard is. Met andere woorden als iedereen het kon, dan deden zij het en was het niets waard.

  • Het is oncomfortabel om voor een groep vreemden te staan.
  • Het is oncomfortabel een idee te lanceren wat misschien niet werkt.
  • Het is oncomfortabel om de bestaande situatie niet te accepteren.
  • Het is oncomfortabel om de aandrang om te settelen te weerstaan.

Wanneer je het oncomfortabele hebt gevonden, dan heb je de plaats gevonden waar een leider nodig is. Voel jij je niet oncomfortabel in je rol als leider, dan betekent het dat je vrijwel zeker niet werkt naar je volle vermogen.

Iets om de komende periode eens over na te denken…

PS: Bekijk hier een filmpje van Seth Godin over leiderschap.

LDI?!

cnazsealLDI staat voor ‘leadership development initiative’. Een initiatief van de kerk van de Nazareners om jonge mensen met potentie te helpen zichzelf verder te ontwikkelen. Het traject duurt 2 jaar. Niet alleen, maar samen met je ‘medecursisten’ een coach. Het LDI-traject startte tijdens een weekend met inspirerende (kerk)leiders van over de hele wereld. Mensen met een passie voor hun werk en voor God. Inmiddels zijn wij al weer een aantal maanden, gesprekken met mijn coach en één gezamenlijke bijeenkomst verder. De onvermijdelijke vraag is dan: wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Ik kan mij nog goed herinneren dat ik tijdens mijn opleiding communicatie aan een van mijn docenten vroeg wat ik hier nu eigenlijk leerde. Al met al vond ik het allemaal redelijk voor de hand liggend. Mijn docent legde aan mij uit dat een opleiding bij moet dragen aan het ontwikkelen van een visie, een bril waardoor je naar de wereld kijkt. Voor het ontwikkelen van leiderschap geldt hetzelfde. Het weekend, maar ook de gesprekken met mijn coach hebben mij weer een andere bril gegeven. Wat is leiderschap en hoe vullen mijn baas, figuren uit de bijbel, maar ook de mensen bij mij in de kerk leiderschap in? Vragen waar ik mee bezig ben en die helpen om mijn eigen visie op het zijn van een leider verder te ontwikkelen.

Ik ben thuis, op mijn werk, maar ook in de kerk dezelfde persoon. Het ontwikkelen van een bepaalt talent heeft dan ook vooral te maken met de ontwikkeling die ik als persoon doormaak. Om antwoord te geven op de vraag wat het heeft opgeleverd wil ik dan ook vooral naar mijzelf kijken en dat is lastig. Mijn grootste uitdaging voor de komende weken en maanden blijft om de basis te onderhouden. Mijn relatie met God centraal te stellen om zo thuis, op mijn werk en in de kerk te doen wat hij van mij vraagt.

Over mijn zoektocht ben ik van plan regelmatig iets te publiceren op jasperwerkt.nl.