2018 was een geweldig jaar, maar… in 2019…

Ik heb een mooi en rijk leven. Lieve vrienden, familie en een leuke baan. En als één van de 5 procent rijkste mensen van de wereld, leef ik in ‘freaking’ Disneyland in vergelijking met de rest van de mensheid. Ik reisde me (ook in 2018 weer) suf. Maar heb ook de luxe me druk te maken over het klimaat. Ik at (ook in 2018 weer) teveel. Maar had tegelijkertijd ook de luxe mij druk te maken over honger in de wereld. Ik gebruikte (ook in 2018 weer) teveel plastic. Maar vond en vind het ook belangrijk om de plasticsoep in onze oceanen tegen te gaan.

2018 op deze manier samenvatten is misschien wat vreemd, maar neem van mij aan. Het was een bijzonder mooi jaar. Het enige wat er miste was de pen. 2017 was het jaar waarin ik elke dag een stukje schreef. Halverwege 2018 heb ik nog geprobeerd het tij te keren door nieuwe doelen te stellen. Daarin heb ik echter jammerlijk gefaald.

Zoals dat wel vaker gaat, biedt de datum van 1 januari weer een mooie kapstok. Nieuwe dromen en ambities voor 2019. Minder vlees, minder plastic, lekker doorgaan met bewegen, meer sporten. Minder wegen, meer schrijven. Ik ben erg benieuwd op welke manier ik straks terugkijk op het jaar van het Varken.

Wat je van series leren kunt?! Over maatschappij-kritische televisie

Mijn opa was niet alleen een fan, maar gedroeg zich ook als een Nederlandse versie van de hoofdpersoon Archie Bunker uit de Amerikaanse hitserie All in the Family.

Van 1971 tot 1979 uitgezonden bij CBS. De serie was onconventioneel en vooruitstrevend. Zo werden er onderwerpen bespreekbaar gemaakt als: racisme, homoseksualiteit, gelijke rechten voor vrouwen, verkrachting en impotentie. Mijn opa was een kind van zijn tijd. Hij wantrouwde alles wat (volgens hem) niet Hollands was. Of het nu ging om eten of iemand zijn huidskleur. Ik verdenk mijn opa ervan dat hij vooral lachte om Archie omdat hij het met hem eens was (en met hem vele anderen van zijn generatie).

Al zolang de televisie en televisieseries bestaan, worden er maatschappelijk thema’s aangestipt en besproken. Elke tijd kent zo zijn eigen hete hangijzers en televisie helpt om deze bespreekbaar te maken. Oorlog, kernwapens, racisme, rechten voor vrouwen om er maar een paar te noemen. All in the Family was niet de eerste nog de laatste televisieserie die zich voor of tegen een maatschappelijke trend of historische gebeurtenis uitsprak. Vooral soap-series zoals in Nederland Goede Tijden, Slechte Tijden laten zich regelmatig van hun beste kant zien. Zo was er bijvoorbeeld de trouwerij tussen twee mannen of een met HIV-virus besmette hoofdpersoon.

Nu blijkt dat 95% van de wetenschappelijke gemeenschap het erover eens is dat menselijk handelen een rol speelt in klimaatverandering zien we ook dit thema steeds vaker terugkeert in televisieseries. Zo verscheen half december het derde seizoen van de Canadees/Amerikaanse serie Travelers (2016) online bij Netflix. Mannen en vrouwen keren terug naar de 21ste eeuw. De eeuw dat het allemaal fout ging: van klimaat tot economie en van AI tot inkomensongelijkheid.

Maatschappij-kritische televisie en televisieseries zijn erop gericht om ons na te laten denken. Mijn persoonlijke mening: de 3 uur die we dagelijks gemiddeld achter een of ander device besteden, kunnen we in ieder geval gedeeltelijk gebruiken om iets te leren over de wereld waar we in leven. Daarna is het een kwestie van je schoenen aan en doen wat oud-diplomaat Korthals Altes (94) kortgeleden zei in een interview met de Volkskrant: ‘Mensen, besef wat mens-zijn is. Het is een ongelofelijk wonder en een enorm voorrecht. Dus kom in beweging. Maak er ernst mee. Richt je niet op miljonair worden, maar zet je in voor een nieuwe, rechtvaardige samenleving en een nieuw denken over vrede en veiligheid.’

Deze blog is ook verschenen op mijnserie.nl.

Wat je van series leren kunt?! Over denkfouten

De meeste mensen zien zichzelf als rationele wezens die heel goed in staat zijn om logisch te denken. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat dit behoorlijk tegenvalt. We maken allemaal, systematisch denkfouten. Dit zijn snelle conclusies die we trekken over onszelf, een ander of een situatie terwijl we niet genoeg informatie hebben. Deze denkfouten beïnvloeden ons gevoel en gedrag. Vaak op een negatieve manier. De meeste denkfouten maken we onbewust, dus (h)erkennen we ze niet.

De meeste denkfouten raken vooral onszelf. Een paar voorbeelden. We vullen in wat we denken dat de ander denkt. Voelen ons persoonlijk aangesproken door een chagrijnige collega, terwijl hij niet boos is op ons, maar omdat hij vanochtend ruzie had met zijn vrouw. Of we plakken stickers: na een fout noemen we onszelf dom. Een manier om jezelf van deze denkfouten te bevrijden is door ze op te sporen (voor jezelf zichtbaar te maken) en te benoemen.

Denkfouten beperken zich niet tot mensen, ze worden ook zichtbaar in organisaties en systemen. In de Engelse serie Bodyguard staat het werk van de Engelse geheime dienst en de Londonse politie centraal. De serie laat zien hoe ‘conformation bias’, de denkfout dat we geneigd zijn om te zoeken naar informatie die onze vermoedens bevestigen, opsporingsinstanties kwetsbaar maken. Ze rechercheren en selecteren data op basis van wat het meest voor de hand liggende scenario lijkt te zijn. De opsporingsinstanties komen niet verder. Er ontstaat zelfs een gevaarlijke situatie waarin het echte gevaar niet langer zichtbaar wordt gezien.

Vind je alles wat hierboven staat oninteressant? Je kunt Bodyguard ook gewoon kijken omdat het een vette serie is vol actie en interessante verhaallijnen. Ik vond het een van de prettige verrassingen van de afgelopen tijd.

Deze blog is eerder verschenen op mijnserie.nl

De cirkel van het kerkleven

Het voelde ongeveer hetzelfde als het moment dat ik mij besefte dat ik steeds meer op mijn vader begon te lijken. Oncomfortabel, licht gênant, maar tegelijkertijd ook het besef dat er niet zoveel aan te doen is en dit nu eenmaal de cirkel van het leven is. 
Vanaf mijn 18de nam ik regelmatig jonge mensen bij de hand om een eindje met ze op te lopen. Door de kerk georganiseerde gezelligheid en een goed gesprek. Een keer in de week kwamen ze de koelkast en de voorraadkast plunderen. En we deden stiekem alsof ze van mij leerden, terwijl dat eigenlijk andersom was. In die jaren kwam het regelmatig voor dat er ouders langskwamen die op mij een nogal verbeten indruk maakten. Ze waren oprecht bezorgd over of het nog wel goed zou komen met hun kind. Mijn reactie was vaak laconiek en sloot daarmee niet altijd aan bij het gevoel van deze ouder. Toen ik dit bij iemand deed, die scherp was, volgde waren de legendarische woorden: ‘Wacht maar totdat je zelf tieners hebt.’ Ik was er van overtuigd dat er niet zoveel zou veranderen.
De laatste weken weigert mijn dochter, de pre-puber, naar de kerk te gaan. ‘Kerk is stom’. Net als de nodige andere dingen trouwens. Ze is echt nog niet zover dat ze met deuren smijt en ze mag van mij ook best een eigen mening hebben. Maar toch komen die woorden en de bezorgde blikken van die ouders al die jaren geleden weer naar boven. Herken ik ineens het gevoel dat je jezelf afvraagt: ‘Hoe moet ik hier nu weer mee omgaan?’
Misschien komt het er dan toch nog van. Dat ik niet alleen net als mijn vader wildvreemden op straat groet, maar dat ik over een jaar of vijf, op een avond georganiseerd door de kerk, op de jeugdwerker afwandel en aan hem vraag: ‘Komt het ooit wel weer goed met mijn dochter?’

Over mijn held: Emma een lesbische neonazi

Volgens een Amerikaanse politicus die het niet eens is met haar standpunten is ze een lesbische neonazi, voor mij is ze een held. Samen met andere tieners organiseerde Emma González (18) ‘March for our lives’. Emma is dat meisje dat eerst de meest boze, maar oprechte speech ooit gaf nadat 17 van haar klasgenoten werden neergeschoten in Florida. Niks geen zalvende woorden, maar oprechte woede over hoe politici, beleidsmakers en lobbyisten het toe kunnen staan dat in Amerika jaarlijks 32.000 mensen overlijden door wapengeweld.

Amerika is niet te vangen in één omschrijving. Het is een land van 9.833.517 km2 met 325 miljoen inwoners met verschillende geschiedenissen en perspectieven. Voor de een is Amerika het land van de onbegrensde mogelijkheden, het land waar je opa en oma arm aankwamen en waar je familie over generaties ‘the American-dream’ vormgaf. Voor anderen is Amerika het land van generaties die gebukt gingen en gaan onder onderdrukking en ongelijkheid. En alles ertussen in. Waar je politiek ook staat en met welke bril je ook naar Amerika kijkt. Het is in ieder geval het land waar 4% van de wereldbevolking woont en waar 42% van de dodelijke schietpartijen wereldwijd plaatsvind. 325 miljoen inwoners en 32.000 doden. Sinds 1968 tot 2015 zijn er meer Amerikanen gestorven door vuurwapens, dan in alle oorlogen die Amerika als land heeft gevochten: 1,4 miljoen tegenover meer dan 1,5 miljoen.

Emma is na de dodelijke schietpartij op 14 februari een van de gezichten geworden van de Amerikaanse anti-wapen-beweging. Samen met andere tieners organiseerde ze verspreid over het land bijeenkomsten om zo een strengere wapenwetgeving af te dwingen. Ze komen samen in een door sponsors beschikbaar gestelde ruimte. Miljoenen worden overgemaakt, maar de enige volwassen betrokken bij deze beweging zijn twee twintigers. Er moet toch iemand contracten tekenen. Afgelopen zaterdag stond door de inzet van deze 5 en al die anderen die zich betrokken voelen, in het teken van een krachtig signaal. Het is tijd voor verandering. Honderduizenden mensen gingen op tientallen plaatsen de staat op. Emma zelf hield ook een speech. Ze was 6 minuten en 20 seconden stil terwijl de tranen over haar wangen bikkelden. 

Voor alle duidelijkheid Emma is nog lesbisch, nog neonazi. Mensen met een mening zoals Emma zijn en zullen altijd mikpunt blijven en dan is wat je ziet of denk te zien het meest voor de hand liggende. Seksuele geaardheid, maar ook etnische achtergrond zijn niet relevant als het gaat om dat waar Emma en haar medestrijders voor strijden.  Ik merk bij mijzelf een sterke emotie als ik de passie en de betrokkenheid zie van deze groep jonge mensen. Het geloof dat je door hard werken het systeem kunt veranderen en mensen in beweging krijg, is van alle tijden, maar het lijkt alsof we het als mensheid af en toe weer vergeten. Alsof we met elkaar in slaap worden gesust als we maar vaak genoeg te horen krijgen dat die passie en betrokkenheid tot niets leidt en dat het systeem zoveel krachtiger is.

En toch. Zelfs de tranen, het zingen en de boosheid van President Obama konden niets veranderen aan de macht van de Amerikaanse minderheid die op geen enkele manier een beperking wil van de wapenwetten. Een groep die zich onder aanvoering van de NRA (wapenlobby) verzet tegen de de wens van 65% van de Amerikaanse bevolking die wel een aanpassing wil. In een artikel uit Time-magazine werd hier ook over gefilosofeerd. De vraag was: heeft het zin gehad als Emma en haar vrienden er niet in slagen verandering te weeg te brengen? Het antwoord op de vraag was volgens Time ‘Ja’ want daarmee  staat een nieuwe generatie van politiek-geëngageerde jongeren op. In de traditie van de flower power en de anti-oorlogsbeweging gaan ze strijdt aan met het gezag en houden hun politici verantwoordelijk. Go Emma go!

365 dagen bloggen, dag 351: ‘Derksen vs Klaver’

In Nederland woont in ieder geval één holbewoner en hij heet Johan Derksen. Hij is de sidekick van Wilfred Genee en schuift elke aflevering aan bij het TV-programma Voetbal Inside. Nu is dat programma al zo vrouwonvriendelijk als de pest, maar door Derksen daalt het niveau regelmatig tot ongekende diepte. Ik ben een liefhebber van voetbal, maar ben afgehaakt omdat de teneur te zeikerig werd.

Als je in Google ‘Derksen vs’ intikt dan vind je een lijstje met alle mensen waar hij in de loop van de jaren een aanvaring mee heeft gehad. Aan dat lijstje is een nieuwe persoon toegevoegd, namelijk Jesse Klaver. De politicus van Groen Links heeft een papa- of zo je wilt zorgdag én volgens Derksen is dat niet mogelijk voor iemand in zijn positie. Derksen vertegenwoordigd met deze opvatting een van de (veelal) mannelijke, Nederlandse bevolking. Ik heb ze ook in mijn vriendenkring. Mannen die vinden dat elke vorm van zorgen een inbreuk is op de werkweek en daarmee niet wenselijk en zelfs belemmerend om echt te excelleren.

Een totaal achterhaalde gedachte natuurlijk. Als een loyale werknemer die voltijd werkt, maar ook papa met zorgdag kan ik niet anders dan zeggen dat die ene dag thuis met de kinderen mijn leven verrijkt. Ik heb vanaf het eerste moment dat mijn dochter en zoon werden geboren één dag gehad waarin ik de verantwoordelijkheid voor ze had. En daarmee heb ik ze bewust zien opgroeien. Hoe mooi is dat! Veel plezier met kijken van onderstaande filmpje, waarin Klaver, Derksen aanpakt.

365 dagen bloggen, dag 350: ‘Me, the stormtrooper and I’

Ze zijn duidelijk als gezin op stap. Vader, moeder en twee kinderen. Ze staan net als ik zelf nog wat te drentelen voor de ingang en bewonderen het witte gevaarte van een afstandje. Eerst bedenk ik mij waarom ik het niet moet doen: ‘Ik ben een volwassen vent van 36 én ‘wat moeten al die mensen wel niet denken’.

Uiteindelijk bedenk ik mij dat je maar een keer leeft en dus stap ik op het gezin af. Als ik aan ze vraag of ze een foto willen maken, kijken ze mij wat vreemd aan. Ik druk de vader mijn telefoon in handen en lach charmant. Dat valt achteraf altijd wat tegen maar dat is een ander verhaal. Ik krijg mijn camera terug en bekijk de foto. Daar sta ik dan. Het prototype van een nerd. Verwilderde haren en een prominente bril op. Als nerd op de foto met een levensgrote Stormtrooper die zo uit Starwars lijkt te zijn weggelopen.

Er is toch niets mooiers dan gewoon even fan zijn bedenk ik mij terwijl ik richting mijn zaal loop. Starwars here I come!

365 dagen bloggen, dag 349: ‘Help! Hij verzuipt’

Als ik eerlijk ben dan zie ik als ik naar hem kijk nog steeds datzelfde jongetje van een jaar of drie die mij in alles nodig had om de wereld om zich heen aan te kunnen. Vanaf vandaag kan ik er echter niet meer onderuit: ook mijn zoon wordt met zijn vijf jaar al een grote vent.

Het voelt al best vertrouwd. We staan met opa, oma, papa en mama langs de kant van het zwembad. Het enige dat dat deze keer onderscheid ten opzichte van de andere twee keer, is dat niet mijn dochter maar mijn zoon in het water ligt. Na de zwemdiploma’s van zijn zus is het nu aan mijn zoon om af te zwemmen voor zijn A-diploma.

Al verschillen de beide Achterberghen junior op een aantal belangrijke onderdelen van elkaar, ze hebben een ding met elkaar gemeen. Hun voorliefde voor aandacht én op zo’n moment maakt het echt niet uit of ze bezig zijn met afzwemmen of ergens op een podium staan. Resultaat: zowel mijn zoon als mijn dochter verzuipen zo’n middag meerdere malen bijna. Even zwaaien naar opa, uitgebreid om je heen kijken naar alle ouders in het zwembad. Het is maar goed dat je een diploma niet krijgt op basis van deze middag, maar dat het proefzwemmen het eigenlijke afzwem-moment is.

Papa kon zijn shirt uitwringen vanwege de tsunami aan zweetaanvallen en ook de nodige zenuwtrekken waren weer onder controle. Maar wat zou dat! Mijn zoon is de trotse eigenaar van een A-diploma!

365 dagen bloggen, dag 348: ‘Wij zijn omdat jij was’

Het leven is een cyclus die zichzelf steeds weer herhaald en soms komen de uitersten in een week of dag bij elkaar. Dat zijn de momenten die je bijblijven. Zoals die keer dat de begrafenis van mijn opa op donderdag werd gevolgd door mijn trouwerij op vrijdag. Vandaag was ook zo’n dag.

Ik werk voor een vereniging waar 25.000 mensen lid van zijn. Het komt dan ook regelmatig voor dat er mensen overlijden. Als het leden zijn die meer dan gemiddeld betrokken waren bij onze vereniging, dan hangt er een kaartje op het prikbord. Bij de start van mijn werkdag zag ik een rouwkaart hangen met daarop de tekst van de nabestaanden: ‘Wij zijn omdat jij was’. Wat een mooie gedachte bedenk ik mij terwijl ik het lees.

Inmiddels is het een paar uur later. Ik zit in het ziekenhuis om kennis te maken met een lief, klein mensje. Hij is er omdat er twee mensen zijn die van elkaar houden. Van hen kreeg hij het geschenk dat leven heet. Deze blog schrijf ik met een kop koffie aan de tafel op de afdeling verloskunde, terwijl ik mij besef hoe fenomenaal het leven is.

365 dagen bloggen, dag 347: ‘Het voelt wat naakt’

Het is inmiddels 9 jaar geleden dat we elkaar voor het laatst hebben gesproken en dat ik bij haar aanbelde. Ze is ouder geworden en ik ook. Een bril die ik mijn niet herinner en wat grijzer. Verder is er niet zoveel veranderd. Dezelfde kamer, vast met andere boeken en de laptop is vast ook een andere, maar de omgeving zijzelf zijn nog steeds hetzelfde.

We vertellen haar in vogelvlucht over wat er de afgelopen 9 jaar is gebeurt. Twee kinderen erbij, iets met slaapapneu en ander lichamelijke ongemakken. Maar ook onze eigen zoektocht naar een gezond leven. Dat we het als onze verantwoordelijkheid voelen om onze kinderen gezond te leren leven. Ondertussen typt ze mee en vertelt desgevraagd dat haar vak er minimaal niet makkelijker en misschien ook wel niet leuker op geworden is. Negen jaar en vele emails vol regels verder heeft ze steeds minder tijd voor waar het echt om draait: haar patiënten.

Dan komt de vraag waar ik vannacht slecht van heb geslapen: ‘zullen we dan nu maar die weegschaal op?’ vraagt ze. Ik bedank vriendelijk, deze keer. We staan stil bij een aantal handige tips. Terwijl ik de deur uit storm, gevalletje slecht timemanagement, bedenk ik mij dat het toch wat naakt voelt zo’n eerste keer weer bij de diëtiste.