Boekrecensie: ‘De les van Theo’

Theo en zijn moeder schuilen in een museum voor de regen. Eigenlijk hoort Theo op school te zitten, maar hij is geschorst. In het Museum gaat een bom af en Theo’s moeder overlijdt. Theo aan de andere kant wordt een half uur na de explosie wakker, ziet een man sterven van wie hij de vraag krijgt een ring bij zijn zakenpartner af te geven en terwijl Theo de puinhopen van het museum uitwandelt, neemt hij een onvervangbaar stuk kunst mee. Daarna volgen we Theo zijn leven totdat, het schattige jongetje niet langer schattig is, maar een man die gevormd is door wat hij heeft meegemaakt en zijn keuzes. Achtervolgt door gevoelens van schuld en schaamte, maar ook op zoek naar liefde en hoop. De belangrijkste karakters in het boek worden geïntroduceerd rond het overlijden van zijn moeder, maar blijven het hele boek door (lees het leven van Theo) een rol spelen. Van een muze tot de zuiplap annex gangster, van een alcoholische en later drugsverslaafde vader tot zijn toekomstige zakenpartner en de moeder van zijn vriendje Andy. Twee mensen die uiteindelijk meer voor zijn leven betekenen, dan zijn eigen vader.

Donna Tartt is een geweldige schrijver en ‘het Puttertje’ is een geweldig boek. Laat het feit dat ik er geen verstand van heb je niet overtuigen. Gelukkig zijn er meer mensen (waaronder de jury van de Pulitzerprijs) die er hetzelfde over denken. De eerste vraag die ik mij stel na het lezen van elk boek is: welke les is er te leren? In het geval van ‘het Puttertje’: wat is de les van Theo?

Het meer voor de hand liggende zijn mooie passages en/of mooie zinnen. Aan het einde van het boek gaat het over zwart/wit, goed en fout. Dat uit fout ook goed voort kan komen en je met de beste bedoelingen van de wereld het verkeerde kunt doen. Mooi. Daarnaast spreekt het mij aan hoe in dit boek kunst wordt benaderd. Ik heb eindexamen gedaan in kunstgeschiedenis en ben erin geïnteresseerd, maar nog nooit heb ik ervaren dat een stuk kunst ging over mij. In het boek voelt Theo zich zo verbonden met ‘het Puttertje’ dat een schilderij uit 1654, geschilderd door een schilder (Fabritius) van wie wij eigenlijk niets weten, behalve dan dat hij omkwam bij een explosie in Leiden, voelt als zijn schilderij. Ik vind het een bijzonder idee dat kunst en de schoonheid die gevangen wordt door een kunstenaar blijkbaar zo tijdloos is. Het maakt je tegelijkertijd ook nederig. We hebben de schoonheid even te leen en het is onze verantwoordelijkheid het af te leveren aan de volgende generatie. Misschien is dat wel de les van Theo.

Boekrecensie: ‘Mist over Londen’

Als ik de kaft van het boek mag geloven was ik een van de weinig Nederlanders die het boek ‘ Winter in Madrid’ niet heeft gelezen. Van dezelfde auteur ( C.J. Sansom) komt het boek ‘ Mist over Londen’ .

Ik hoorde voor het eerst van het bestaan van het boek via een boekbespreking op de radio. Meteen na het horen van het plot werd ik nieuwsgierig. Het boek heeft hetzelfde thema als het Boek van schrijver Philip Roth: ‘ Complot tegen Amerika’ en het liedje ’Als het net even anders was gegaan’ van zanger Herman van Veen. Een typisch ‘ What if-verhaal’ waarin de hoofdpersonen leven in de jaren ’50 van de vorige eeuw. Het is echter niet de jaren ‘ 50 van de spruitjeslucht en degelijkheid, maar die waarin Churchill nooit premier van Engeland was en Europa nog steeds zucht onder de heerschappij van de Nazi’s. Engeland is een vazalstaat en de hoofdpersoon (David) werkt als een ambtenaar op een van de Engelse ministeries. Hij is daarnaast spion van het Engelse verzet onder leiding van Churchill die zich als sinds de jaren ’30 verzet tegen de dan opkomende Nazi’s. Een oud-schoolgenoot van David krijgt van zijn broer, die in Amerika aan een universiteit werkt, een geheim te horen. Hij gaat na het horen van het geheim door het lint en wordt opgenomen in een psychiatrische inrichting. Het geheim mag niet in de handen van de Nazi’ s vallen en dus wordt David gevraagd zijn vriend te redden.

Een van de fascinerende dingen van geschiedenis is dat er steeds weer uit blijkt hoe kleine zaken, vaak grote gevolgen hebben. Churchill spreekt in 1940 zijn ambitie niet uit, waardoor een ander Premier wordt, waardoor Engeland in 1941 vrede sluit met de Nazi’s en Amerika zich terugtrekt op haar continent. Het boek is leuk en absoluut de moeite van het lezen waard, maar het idee erachter is vele malen fascinerender. Te beseffen dat jij en alles om je heen waar je zekerheid uit haalt het ‘product’ zijn van een optelsom van toevalligheden, maakt mij bescheiden. En dat lijkt mij toch geen slecht resultaat van het lezen van een boek.