Wat je van series leren kunt?! Over maatschappij-kritische televisie

Mijn opa was niet alleen een fan, maar gedroeg zich ook als een Nederlandse versie van de hoofdpersoon Archie Bunker uit de Amerikaanse hitserie All in the Family.

Van 1971 tot 1979 uitgezonden bij CBS. De serie was onconventioneel en vooruitstrevend. Zo werden er onderwerpen bespreekbaar gemaakt als: racisme, homoseksualiteit, gelijke rechten voor vrouwen, verkrachting en impotentie. Mijn opa was een kind van zijn tijd. Hij wantrouwde alles wat (volgens hem) niet Hollands was. Of het nu ging om eten of iemand zijn huidskleur. Ik verdenk mijn opa ervan dat hij vooral lachte om Archie omdat hij het met hem eens was (en met hem vele anderen van zijn generatie).

Al zolang de televisie en televisieseries bestaan, worden er maatschappelijk thema’s aangestipt en besproken. Elke tijd kent zo zijn eigen hete hangijzers en televisie helpt om deze bespreekbaar te maken. Oorlog, kernwapens, racisme, rechten voor vrouwen om er maar een paar te noemen. All in the Family was niet de eerste nog de laatste televisieserie die zich voor of tegen een maatschappelijke trend of historische gebeurtenis uitsprak. Vooral soap-series zoals in Nederland Goede Tijden, Slechte Tijden laten zich regelmatig van hun beste kant zien. Zo was er bijvoorbeeld de trouwerij tussen twee mannen of een met HIV-virus besmette hoofdpersoon.

Nu blijkt dat 95% van de wetenschappelijke gemeenschap het erover eens is dat menselijk handelen een rol speelt in klimaatverandering zien we ook dit thema steeds vaker terugkeert in televisieseries. Zo verscheen half december het derde seizoen van de Canadees/Amerikaanse serie Travelers (2016) online bij Netflix. Mannen en vrouwen keren terug naar de 21ste eeuw. De eeuw dat het allemaal fout ging: van klimaat tot economie en van AI tot inkomensongelijkheid.

Maatschappij-kritische televisie en televisieseries zijn erop gericht om ons na te laten denken. Mijn persoonlijke mening: de 3 uur die we dagelijks gemiddeld achter een of ander device besteden, kunnen we in ieder geval gedeeltelijk gebruiken om iets te leren over de wereld waar we in leven. Daarna is het een kwestie van je schoenen aan en doen wat oud-diplomaat Korthals Altes (94) kortgeleden zei in een interview met de Volkskrant: ‘Mensen, besef wat mens-zijn is. Het is een ongelofelijk wonder en een enorm voorrecht. Dus kom in beweging. Maak er ernst mee. Richt je niet op miljonair worden, maar zet je in voor een nieuwe, rechtvaardige samenleving en een nieuw denken over vrede en veiligheid.’

Deze blog is ook verschenen op mijnserie.nl.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *